برترین مطلب این هفته ی سایت

رونمايي از نسخه جديد ايروسنتر

با تلاش چندين روزه و شبانه روزي همكاران فني در ايروسنتر ، نسخه اسكريپت انجمن ساز قدرتمند VBulletin سايت ايروسنتر به روزساني و بهينه سازي گرديد و به آخرين ورژن ارائه شده آپگريد شد، در اين نسخه جديد مشكلات قبلي برطرف گرديده و قابليت هاي جديدي نيز به سايت افزوده شده و خواهد شد اين پوسته نسخه جديد سايت پوسته ای در 4 رنگ جداگانه می باشد که برای صفحه های Retina و موبایل بهینه سازی شده است.

  • مدار ِ زمین‌ایست‌وَر مدار کلارک وبرسی مشکلات ایجادشده پیش رو

    ایروسنتر ( Aerocenter.ir ) : کلید واژه: مدار زمین ثابت، ماهواره مخابراتی ، مدار ِ زمین‌ایست‌وَر، نقطه مداری، مدار ماهواره، رویدادهای فضایی، اتحادیه بین‌المللی مخابرات راه دور، ITU ، نقاط مداری ایران، ماهواره

    چكيده:یکی از مهم ترین مدارهای زمین زمین استور است که از آن در مخابره امواج رادیویی و تلویزیونی استفاده می‌کنند.این مدار منحصر به فرد بوده و برای مستقر نمودن ماهواره جدید از اتحادیه بین‌المللی مخابرات راه دور آی تی یو باید کسب اجازه نمود و دریافت مجوز برای استقرار ماهواره نیازی به پرداخت هزینه ندارد. این اتحادیه فضای اشغال شده توسط این مدار را به صدها تکه کوچک تقسیم کرده است که هر کدام را یک نقطه مداری گویند- نامگذاری این مدار به افتخار آرتور سی. کلارک نویسنده علمی-تخیلی نامگذاری شده است . برای استقرار مدار ثابت اولویت اول برای اولین کشور درخواست کننده است و این اتحادیه مجوز را به شرط و قوانینی خاص به کشور درخواست کننده واگذار میکند. واضح است که معمولاْ بر سر این نقاط مداری در مدار زمین ثابت.جنگ و دعوای فراوانی بر پا است و دولت‌ها در کمین نشسته‌اند تا این دارایی با ارزش فضایی را از چنگ یکدیگر درآورند اگر نقطه مداری پر طرفداری بدون دلیل موجه برای مدتی خالی باقی بماند. آی تی یو حق دارد که مالکیت کشور اول را لغو و نقطه مداری را به تملک کشور دیگری درآورد. این همان بلایی است که این روزها دارند سر یکی از سه نقطه مداری کشور عزیزمان در می‌آورند.


    مدار ِ زمین‌ایست‌وَر یا مدار (ژئواستیشنری (به انگلیسی: Geostationary orbit که بدان کمربند کلارک نیز گفته می‌شود یکی از مدارهای زمین است.



    موقعیت :
    این مدار در ارتفاع ۳۵۷۸۶ کیلومتر بالاتر از سطح دریا و دقیقاً بر فراز خط استوای زمین قرار دارد. سرعت دورانی لازم برای تزریق یک ماهواره به این مدار٬ با سرعت چرخش زمین به دور خود برابر بوده و بنابراین ماهواره‌ای که در این مدار قرار دارد از نگاه فردی که روی زمین ایستاده است٬ ثابت به نظر می‌رسد. از این خصوصیت بارز مدار زمین ایست‌ور به منظور مخابره رادیویی و تلویزیونی استفاده می‌کنند. به همین دلیل است که دیش‌های آنتن‌های گیرنده امواج از ماهواره‌‌ها به صورت ثابت نصب شده و به موتور برای حرکت دادن مداوم نیاز ندارند.
    نقاط مداری :
    مدار زمین ثابت یا زمین ایست‌ور منحصر به فرد است و از همین رو برای قرار دادن یک ماهواره در آن باید از اتحادیه بین‌المللی مخابرات راه دور٬ آی تی یو کسب مجوز نمود. این اتحادیه فضای اشغال شده توسط این مدار را به صدها تکه کوچک تقسیم کرده است که هر کدام را یک نقطه مداری می نامند. ماهواره‌های مخابراتی باید در میانه این فضای اختصاص داده شده قرار گیرند تا از تداخل رادیویی و احتمال برخورد ماهواره‌ها با یکدیگر اجتناب شود.[۱]



    مدار کلارک
    نامگذاری این مدار به افتخار آرتور سی. کلارک نویسنده علمی-تخیلی صورت گرفته‌است.
    کلارک در ۱۹۴۵ در مقاله‌ای که در «دنیای بی‌سیم» (Wireless World) به چاپ رساند امکان وجود «رله‌های فرازمینی» در مدار اطراف زمین را مطرح کرده بود. مدار اخیر یا GEO گاهی به نام این دانشمند بزرگ مدار کلارک هم خوانده می‌شود.[۲]
    اتحادیه بین‌المللی مخابرات راه دور آی تی یو موظف است محدوده مشخص و کوچکی از مدار زمین ثابت را که یک نقطه مداری نامیده می‌شود به اولین کشور درخواست کننده واگذار نماید. کشورها برای این نقاط مداری هیچ هزینه‌ای پرداخت نمی‌کنند اما داشتن چنین مایملکی در فضا برای هر ملتی بسیار ارزشمند و استراتژیک است. از این رو است که نقاط مداری را دارایی ملت‌ها در فضا می‌نامند.
    تصور عامه مردم بر این عقیده استوار است که اگر آنقدر از زمین دور شوی که مرز اتمسفر را پشت سر بگذاری و به اصطلاح وارد خلاء شوی٬ شرایط بی‌وزنی حاکم خواهد شد. اگر شما هم یکی از همان‌هایی هستید که چنین تصوری دارند لطفا در نگاه خود تجدید نظر کنید. واقعیت این است که با دور شدن از زمین وزن فضانوردان و یا ماهواره‌ها کاهش می‌یابد اما بی‌وزن نمی‌شوند. از این رو است که تمامی محموله‌های فضایی اعم از سرنشین‌دار مانند شاتل‌های فضایی و یا بدون سرنشین مانند ماهواره‌های اطراف زمین باید دائماْ به دور زمین بچرخند تا سقوط نکنند. چرخش دائم محموله‌های فضایی به دور زمین نیروی گریز از مرکزی به وجود می‌آورد که با نیروی وزن آنها در آن مدار خاص برابر است. از آنجاییکه حالا دیگر می‌دانیم با دور شدن از زمین وزن هم اندک اندک کاهش می یابد٬ انتظار داریم سرعت چرخش محموله‌های فضایی دورتر از سطح زمین کمتر از سرعت چرخش آنهایی باشد که در نزدیکی زمین حرکت می کنند
    .

    اجازه دهید موضوع را با طرح یک مثال دنبال کنیم. اگر شما روزی بتوانید سوار بر یک فضاپیمای سرنشین‌دار مانند سایوز روس‌ها شوید و راهی ایستگاه بین المللی فضایی در ارتفاع حدود ۴۰۰ کیلومتری زمین گردید٬ باید با سرعتی حدود ۲۹ هزار کیلومتر بر ساعت به دور زمین بچرخید تا سقوط نکنید. حال اگر کم کم ارتفاع خود را افزایش دهید و به حدود ارتفاع ۳۶۰۰۰ کیلومتری سیاره زیبایمان برسید٬ سرعت لازم برای سقوط نکردن به حدود ۱۱ هزار کیلومتر بر ساعت کاهش می یابد.
    حال بگذارید یک خبر هیجان‌انگیز را نیز چاشنی این سطور نماییم. سرعت زاویه‌ای شما در این ارتفاع دقیقا برابر سرعت چرخش زمین به دور خود است. بنابراین اگر مداری که شما بر روی آن و در فاصله ۳۶ هزار کیلومتری زمین می چرخید بر فراز خط استوای زمین واقع باشد از نظر شما و همینطور از نظر اعضای خانواده‌اتان شما بر فراز زمین معلق ایستاده‌اید. حقیقت ماجرا اینجا است که شما در حال چرخش هستید منتها با سرعتی دقیقا برابر سرعت چرخش زمین به دور خودش .
    این دقیقاْ همان مزیت بزرگی است که ماهواره‌های مخابراتی برای ارسال امواج تلویزیونی و رادیویی از آن استفاده می‌کنند. به همین دلیل است که آنتن‌های ماهواره‌های مخابراتی را روی جهت خاصی ثابت نصب می نمایند. این مزیت بزرگ اما یک عیب بزرگتر از خود دارد. این مدار خاص که دارای چنین قابلیت بزرگی است منحصر به فرد است. یک دایره درست بر فراز خط فرضی استوای زمین و به ارتفاع ۳۵۸۷۶ کیلومتری سطح دریاهای آزاد که باید پذیرای صدها ماهواره مخابراتی باشد.
    از آنجاییکه ماهواره‌های مخابراتی باید امواج رادیویی بسیار پرقدرتی را به سمت زمین گسیل نمایند نمی‌توان این ماهواره‌ها را خیلی نزدیک به هم قرار داد. همچنین این ماهواره‌ها چندان هم در جای خود ثابت نیستند و در اثر اغتشاشات مداری اندکی به شرق و غرب موقعیت خود منحرف می شوند. بنابراین برای پرهیز از تصادم ماهواره‌ها عدم تداخل رادیویی و استقرار آسان یک ماهواره جدید معمولاْ محدوده‌ای از این دایره را یک نقطه مداری نامیده و آن را به اولین درخواست کننده واگذار می نمایند. کشورها برای این نقاط مداری هیچ هزینه‌ای پرداخت نمی‌کنند اما داشتن چنین امکانی در فضا بسیار ارزشمند و استراتژیک است. از این رو است که نقاط مداری را دارایی ملت‌ها در فضا می‌نامند

    واضح است که معمولاْ بر سر این نقاط مداری در مدار زمین ثابت جنگ و دعوای فراوانی بر پا است و دولت‌ها در کمین نشسته‌اند تا این دارایی با ارزش فضایی را از چنگ یکدیگر درآورند. خوب هرجا دعوا هست قاضی هم وجود دارد. قاضی جهانی این کار بزرگ و پردردسر اتحادیه‌ای بین‌المللی است به نام اتحادیه بین‌المللی مخابرات راه دور آی تی یو (ITU) که مقر اصلی آن در ژنو است.

    این سازمان درخواست‌های دولت‌ها را برای نقاط مداری دریافت نموده٬ نقاط مداری را واگذار می‌کند و مراقبت می‌نماید که این نقاط مخصوصا آنهاییکه مشتری بیشتری دارند٬ خالی نمانند. از این رو وقتی کشوری موفق می‌شود یک نقطه مداری را تصاحب کند٬ مهلتی از آی تی یو دریافت می‌کند تا ماهواره مخابراتی خود را ساخته و در آن نقطه مداری قرار دهد.
    اگر نقطه مداری پر طرفداری بدون دلیل موجه برای مدتی خالی باقی بماند آی تی یو حق دارد که مالکیت کشور اول را لغو و نقطه مداری را به تملک کشور دیگری درآورد. این همان بلایی است که این روزها دارند سر یکی از سه نقطه مداری کشور عزیزمان در می‌آورند.
    در حدود سال ‌۱۳۵۶ خورشیدی بود که ایران با تلاش فراوان و پیشدستی زیرکانه توانست سه نقطه مداری استراتژیک در مدار زمین ثابت را از آن خود سازد. نقاطی بسیار ایده‌آل که در موقعیت‌های ۲۶ ٬ ۳۴ و ۴۷ درجه شرقی قرار گرفته‌اند.
    بلافاصله مذاکرات برای ساخت و پرتاب اولین ماهواره‌ی مخابراتی ایران با طرف‌های خارجی آغاز شد که باعث گردید نام ماهواره‌های زهره از سال ۱۳۵۶ خورشیدی بر زبان‌ها افتد. اما تمامی این طرح‌ها با پیروزی انقلاب اسلامی متوقف شد و آغاز جنگ تحمیلی نیز مزید بر علت گردید تا صنعت فضایی ایران رکودی ۱۵ ساله را تجربه نماید. در دهه‌ی ۷۰ میلادی، برخی از دولتمردان تلاش کردند تا مجدداً بحث ماهواره‌ی مخابراتی ایران را در اولویت قرار دهند.

    اما این بار بیش از تحریم‌های خارجی، مخالفت‌های داخلی سد راه فضایی شدن ایران گردید. نقاط مداری در حال از دست رفتن بودند و ایران مجبور بود از کشورهایی که ماهواره‌هایی در مدار زمین ثابت داشتند بخواهد تا ماهواره‌های مستعمل و در حال مرگ خود را به جایگاه مداری ایران منتقل نمایند تا ITU از نظر قانونی قادر به بازپس‌گیری این نقاط ارزشمند و استراتژیک از ایران نباشد.
    هزینه‌های سرسام‌آور انتقال و نگه‌داری ماهواره‌های مرده در سه نقطه‌ی مداری ایران و اصرار کارشناسان مخابراتی ایران باعث شد تا نهایتـاً شورای اقتصاد و شورای عالی امنیت ملی در سال ۱۳۸۳ موافقت خود را با برگزاری مناقصه‌ای بین‌المللی برای خرید و پرتاب نخستین ماهواره‌ی مخابراتی ایران به وزارت پست و تلگراف و تلفن آن زمان اعلام نمایند. اما تحریم‌های بین‌المللی باعث شد تا علی‌رغم انعقاد قرارداد با یک شرکت روسی، زهره‌های یک تا سه همچنان به منزل خود نرسند.
    حال با خبر شده‌ایم که نقطه مداری ۲۶ درجه شرقی که یکی از باارزش‌ترین نقاط مداری ایران است در شرف از دست رفتن می‌باشد. اما حقیقت ماجرا چیست؟ ماهواره‌های مخابراتی غیر از موقعیت فیزیکی که در نقطه مداری خاصی اشغال می کنند به دلیل قدرت بسیار زیاد امواج رادیویی که به سمت زمین گسیل می‌دارند٬ باید فاقد ماهواره همسایه تا شعاع خاصی باشند. چون در آن صورت تداخل امواج رادیویی باعث خواهد شد که گیرندگان امواج٬ با مشکلات عدیده‌ای روبرو شوند. بنابراین امکان دارد که کشوری نقطه مداری مطلوبی داشته باشد اما به دلیل وجود یک ماهواره مخابراتی در همسایگی قادر به عملکرد در محدوده خاصی از امواج رادیویی نخواهد بود.
    گویا خالی ماندن نقطه مداری ۲۶ درجه برای مدت طولانی٬ از ماهواره‌ای با اصالت ایرانی٬ باعث شده است تا دندان طمع کنسرسیومی از شرکت مخابراتی کشور قطر و شرکت یوتل‌ست فرانسوی برای ارسال یک ماهواره مخابراتی در کنار گوش نقطه مداری ما تیز شود. این ماهواره جدید که قرار است در سال ۲۰۱۳ به مدار ۲۵ و نیم درجه شرقی یعنی دقیقا در همسایگی خیلی نزدیک نقطه مداری ایران اعزام گردد قطعا باعث خواهد شد تا ماهواره قطری فرانسوی و ماهواره مستاجر ما قادر نباشند از باند کی یو که برای ماهواره‌های مخابراتی خیلی هم مهم است به درستی استفاده کنند. همین موضوع باعث شده است که تیم قطری فرانسوی جنجال جدیدی به راه اندازند که ایران حق ندارد یک نقطه مداری را برای مدتی چنین طولانی خالی از ماهواره‌ای که رسما در تملک خود است نگه دارد.


    منابع
    www.itu.int
    ↑ نقاط مداری، دارایی ایرانیان در فضا، در: وب‌گاه دانش فضایی،
    ↑ آرتور سی. کلارک، در: دانش‌نامه فضایی ایران٬سازمان فضایی ایران،
    Geosynchronous Orbit | The Web's Where You Study In!
    شهرام یزدان‌پناه، پژوهشگر٬ نویسنده و مدرس دانش و فناوری فضایی
    Iran’s Claims About Satellite Service ماهواره امید و عصر فضایی ایران
    This article was originally published in forum thread: مدار ِ زمین‌ایست‌وَر مدار کلارک وبرسی مشکلات ایجادشده پیش رو started by عبدالاحد View original post
  • اطلاعات پرواز انلاین فرودگاه ها

  • سامانه پیامکی ایروسنتر




  • پایگاه های اطلاع رسانی



  • وضعیت اب و هوا

Designed With Cooperation

Of Creatively & VBIran


Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.6.0