دانشمندان كشف سياره ي پنجمي را اعلام كردند كه گرد ستاره ي 55خرچنگ در چرخش است.


پاسادنا، كاليفرنيا ــ دانشمندان كشف سياره­ي پنجمي را اعلام كردند كه گرد ستاره­ي 55 خرچنگ در چرخش است، ستاره­اي وراي منظومه­ي شمسي ما. اين ستاره اكنون دارنده­ي ركورد شمار سيارات فراخورشيدي تأييد شده­اي است كه در يك منظومه­ي سياره­اي در چرخشند.


55خرچنگ كه در فاصله­ي 41 سال نوري در صورت فلكي خرچنگ (سرطان) قرار دارد، جرم و سني كمابيش يكسان با خورشيد ما دارد. اين ستاره با دوربين دوچشمي، به آساني ديده مي­شود. پژوهش­گران، اين پنجمين سياره را با استفاده از تكنيك داپلر (Doppler) كشف كردند؛ تكنيكي كه در آن كشش گرانشي سياره، از روي لنگي­اي كه در حركت سياره­ي مادر خود ايجاد مي­كند، آشكار مي­شود. ناسا (NASA) و بنياد علوم ملي (National Science Foundation)، پايه­گذار اين پژوهشند.
رييس هيأت مديره­ي مأموريت علمي در مركز ناسا در واشنگتن، آلن سترن (Alan Stern) گفت: "مشاهده­ي رشد توانايي ما در آشكارسازي سيارات فراخورشيدي، حيرت­انگيز است. ما در حال يافتن منظومه­هايي خورشيدي هستيم كه از نظر شمار سيارات و تنوع گونه­هاي سياره­اي با منظومه­ي شمسي خودمان قابل مقايسه است."


سياره­ي تازه كشف شده، جرمي 45 برابر جرم زمين دارد و ممكن است در تركيبات و شكل ظاهري، مشابه زحل باشد. اين سياره در ترتيب قرار گرفتن سيارات گرد 55 خرچنگ، چهارمين سياره است و هر 260 روز يك مدار كامل را گرد اين ستاره طي مي­كند. موقعيت اين سياره، آن را در "منطقه­ي قابل سكونت" قرار مي­دهد؛ نواري گرد هر ستاره كه در آن، دما اين امكان را فراهم مي­كند كه آب به صورت مايع روي سطح جامد جمع شود. فاصله­ي سياره از ستاره­اش تقريباً 7/116 ميليون كيلومتر (5/72 ميليون مايل) است يعني كمي كمتر از فاصله­ي زمين تا خورشيد اما اين سياره گرد ستاره­اي مي­چرخد كه كمي كم­نور­تر از خورشيد است.

دبرا فيشر (Debra Fischer)، اخترشناس در دانشگاه ايالتي سان­فرانسيسكو (San Francisco State University) و نويسنده­ي اصلي مقاله­اي كه در شماره­ي آينده­ي نشريه­ي اخترفيزيك (Astrophysical Journal) به چاپ خواهد رسيد، مي­گويد: "غول­هاي گازي منظومه­ي شمسي ما، همگي قمرهاي بزرگي دارند. اگر در مدار اين سياره­ي پرجرم تازه، قمري باشد، ممكن است داراي آبگيرهايي از آب مايع بر روي سطحي سنگي باشد.


[align=center][/align]


فيشر و دانشگاه كاليفرنيا، بركلي، جئوف مارسي (Geoff Marcy) اخترشناس به علاوه­ي تيمي از همكاران، اين سياره را پس از مشاهده­ي دقيق 2000 ستاره­ي نزديك، به وسيله­ي تلسكوپ شين (Shane) در رصدخانه­ي ليك (Lick) روي كوه هميلتون واقع در شرق سن­جوز كاليفرنيا و رصدخانه­ي كك (W.M. Keck) در موناكي هاوايي، يافتند. براي باز كردن سيگنال هريك از سيارات، بيش از 320 اندازه­گيري سرعت لازم بود.
فيشر گفت: " اين اولين سيستم سياره­اي پنجگانه است. اين سيستم يك سياره­ي غول گازي اصلي دارد كه مدارش مشابه مشتري ماست. مدار بيشتر اين سيارات همچون مدار سيارات گرد خورشيد خودمان، كم و بيش دايره­اي است."

مارسي، كه در اين مقاله مشاركت داشت، گفت: "كشف اين پنج سياره براي ما با 18 سال رصد مداوم در رصدخانه­ي ليك اتفاق افتاد؛ رصدهايي كه شروعش پيش از آن بود هيچ سياره­ي فراخورشيدي­اي در هيچ­كجاي كيهان شناخته شده باشد. اما يافتن پنج سياره­ي فراخورشيدي كه گرد يك ستاره مي­چرخند، تنها يك گام كوچك است. مقصد بعدي سيارات زمين­گون است."

سيارات 55خرچنگ تا حدي با سيارات خورشيد متفاوتند. عقيده بر اين است كه داخلي­ترين آن­ها اندازه­اي برابر نپتون دارد و در فاصله­ي تقريباً 6/5 ميليون كيلومتر (5/3 ميليون مايل) از ستاره، در كمتر از سه روز به گِردش مي­چرخد. سياره­ي دوم كمي از مشتري كوچكتر است و هر 7/14 روز يك دور در مدارش در فاصله­ي 18 ميليون كيلومتر (2/11 ميليون مايل) از ستاره، مي­چرخد. سياره­ي سوم كه در جرم مشابه زحل است، هر دور مدارش را در 44 روز طي مي­كند و از ستاره تقريباً 9/35 ميليون كيلومتر (3/22 ميليون مايل) فاصله دارد.
سياره­ي تازه كشف شده، چهارمين سياره است. پنجمين و دورترين سياره­ي شناخته شده، جرمي چهار برابر جرم مشتري دارد و هر مدار را 14 ساله در فاصله­ي تقريبي 6/867 ميليون كيلومتري (1/539 ميليون مايلي) ستاره مي­پيمايد. اين هنوز تنها غول گازي مشتري­گوني است كه در فاصله­اي برابر فاصله­ي مشتري تا خورشيد از ستاره­اش قرار دارد.

ميشل بريلي (Michael Briley)، اخترشناسي از بنياد علوم ملي، مي­گويد: "اين كار قدمي پرهيجان را در جستجو براي دنياهايي همانند دنياي خودمان ثبت كرد. رفتن از اولين آشكارسازي­هاي سيارات به گرد ستارگانِ خورشيد­گون تا يافتن يك منظومه­ي شمسي تمام عيار با يك سياره در منطقه­ي قابل سكونت در تنها 12 سال، كمالي حيرت­انگيز و شاهدي است بر سال­ها كار سخت كه اين پژوهش­گران گذراندند."

[size=x-small]منبع: www.Avia.ir , www.parssky.com
لینک اصلی[/size]