نظم جديد فضايي

طرح‌هاي موفق فضايي در حال حاضر از برنامه‌هاي اصلي قدرت‌هاي بزرگ محسوب مي‌شوند و پرتاب اولين كاوشگر قمري چين به نام چانگو در پايان اكتبر و اولين كاوشگر قمري ژاپن نشانگر علاقه روزافزون قدرت‌هاي بزرگ به افزايش نفوذشان در فضا است.
در كنار روسيه و آمريكا كه قدرت‌هاي سنتي فضايي محسوب مي‌شوند، اكنون جمع تازه‌اي به ماجراجويي در فضا روي آورده‌اند كه از آن جمله هند ژاپن، چين و اتحاديه اروپا هستند.

برنامه‌هاي فضايي اين كشورها اكنون به سوي مريخ و ماه معطوف شده است و در كنار آنها كشورهايي چون برزيل، ايران، كره‌جنوبي، اسرائيل، مالزي، پاكستان، تركيه و تايوان برنامه‌هاي فضايي‌شان را با تمركز روي توليد ماهواره و افزايش توانايي پرتاب آنها به فضا ادامه مي‌دهند.
تحقيقات فضايي، دستاوردهاي تجاري و علمي فراواني دارد و بر زندگي ميليون‌ها نفر تاثير مي‌گذارد.

ارتباط‌هاي ماهواره‌اي، تحقيقات روي تغييرات جوي، نظارت بر فجايع طبيعي و شناسايي منابع طبيعي همگي جزو دستاوردهاي اصلي تحقيقات فضايي هستند سياست مدون فضايي اكنون در دستور كار كشورهاي روبه توسعه قرار گرفته است و مي‌تواند باعث بهبود شرايط زندگي افراد شود.
موفقيت‌ها در ماموريت‌هاي فضايي همچنين موجب افزايش احساسات ميهن‌پرستانه در داخل و نمايش قدرتي براي خارج مي‌شود و اكنون بخشي از ابزار سياست خارجي قدرت‌هاي بزرگ هستند.

از زمان فروپاشي اتحاد جماهير شوروي، آمريكا در فضا بدون رقيب يكه‌تازي مي‌كند و واشنگتن در برنامه‌هاي فضايي‌اش- به ويژه در ماموريت‌هاي شاتل - به موفقيت‌هاي چشمگيري دست يافته است و از سوي ديگر سامانه GPS كه با توافق جهاني روبه رو شد، به آمريكا قدرت مطلقي در ارتباط‌هاي ماهواره‌اي مي‌دهد.

نيروي نظامي آمريكا استفاده‌هاي فراواني از امكاناتش در فضا براي مقاصد جاسوسي و جمع‌آوري اطلاعات و هدف‌يابي انجام مي‌دهد و با توجه به افزايش وابستگي آمريكا به اين ابزار، هراس از امكان حملات احتمالي به اين ابزار در فضا افزايش مي‌يابد.
از اين‌رو دكترين فضايي واشنگتن در حال حاضر مبتني‌بر حفظ اين برتري مطلق است و همين نكته سبب شده تا آمريكا تمايلي براي همكاري در زمينه اشاعه تكنولوژي فضايي عالي خود به ساير كشورها نداشته باشد؛حتي اگر كشور مورد نظر از متحدان اروپايي آمريكا باشد و اين قضيه موجب همكاري كشورهاي جهان براي رقابت فضايي با آمريكا شده است.



[align=center][/align]


روسيه اكنون توافق‌هاي متعددي با هند و چين براي تحقيقات فضايي در زمينه‌هاي مختلف به امضا رسانده است و از طرف ديگر مسكو قصد دارد شبكه ماهواره‌اي خودش با عنوان GLONASS را راه‌اندازي كند و ماموريت‌هاي انساني به مريخ وماه داشته باشد.
اروپا نيز به رقابت فضايي ملحق شده است و در سال 2002 اتحاديه اروپا سامانه رديابي ماهواره‌اي گاليله را راه‌اندازي كرد كه آلترناتيوري براي سامانه هاي GLONASS روسيه و GPS آمريكا محسوب مي‌شود. در سال 2001 بنياد فضايي اروپا برنامه آئورورا را راه‌اندازي كرد كه هدف آن انجام ماموريت‌هاي انساني در فضا با هدف حضور يك اروپايي در مريخ در سال 2030 بود.

در آوريل امسال كميسيون اروپايي و بنياد فضايي اروپا، سياست فضايي اروپا را تدوين كردند كه طي آن برافزايش همكاري‌هاي فضايي و استفاده از تجربيات فضايي ساير كشورها براي مقاصد صلح‌آميز تاكيد شده بود. اين سياست باز از سوي اروپا به شدت با سياست منزوي آمريكا در تضاد است.
اما چين نيز تجربه‌هاي موفقي در فضا داشته است و پكن موفق شده صنعت ساخت ماهواره‌هاي تجاري را توسعه داده، و در هر2 جنبه نظامي و غيرنظامي به تكنولوژي قابل قبولي دست يابد.
با اين همه رهبري چين در پي آن است كه براي مقابله با قدرت نظامي پيشرفته آمريكا تا حد امكان برنامه فضايي چين را گسترده تر كند و تست موشك‌هاي ضد ماهواره در ژانويه 2007 پيامي براي واشنگتن بود كه آمريكا در حال حاضر مي‌تواند بر تجهيزات فضايي آمريكا در فضا تاثير بگذارد.

در سال 2005 چين دومين راكت خود با عنوان شنزو 6 را به فضا پرتاب كرد و برنامه‌هايي براي پرتاب شنزو 7 و راهپيمايي مسافران آن در فضا وجود دارد.
هدف بعدي چين ارسال فضانورد به ماه در سال 2020 است و مايكل گريفين، رئيس سازمان هوا و فضاي آمريكا در ماه گذشته اظهار داشت كه چين قبل از اينكه آمريكا از ماه بازگردد مي‌تواند به ماه برسد و اگر چنين اتفاقي رخ دهد قطعا آمريكايي‌ها راضي نخواهند بود ولي گزينه ديگر نيز نخواهند داشت.

در اوايل امسال ژاپن نيز تعدادي از ماهواره‌هاي جاسوسي خود با عنوان دياچي را با هدف به چالش كشيدن سامانه ماهواره‌اي چين به فضا پرتاب كرد.
در شرايطي كه چين و ژاپن به شدت برنامه‌هاي فضايي يكديگر را زير ذره‌بين دارند، هند كار بر روي يك كاوشگر قمري تحت عنوان چاندريان 1 را آغاز كرده است كه در سال 2008 پرتاب خواهد شد.
علاوه بر آن دهلي نو قصد دارد تا سال 2014 يك ماهواره سرنشين‌دار را به فضا بفرستد و تا سال 2020 اولين هندي را در ماه داشته باشد.

كره جنوبي نيز در پي آن است كه جزو 10 قدرت برتر فضايي جهان باشد و در ماه دسامبر يك ماهواره تجربي را به فضا پرتاب خواهد كرد و در آينده نزديك نيز نخستين كاوشگر قمري‌اش را به فضا ارسال خواهد كرد
اين كشور در حال حاضر حدود 10 ماهواره چند منظوره در فضا دارد كه آخرين آن به نام آريوانگ 2 در جولاي 2006 به فضا پرتاب شد.
در كنار آن، كره‌جنوبي به شكل فعالي بر روي توسعه مركز فضايي نارو كار مي‌كند تا بتواند حجم برنامه‌هاي فضايي اين كشور را در 10 سال آينده افزايش دهد.
با اين چشم‌انداز فضا به سرعت به مكاني پرازدحام تبديل مي‌شود كه متحدان سنتي و تازه دنياي سياست در آن رقابت تازه‌اي را تجربه خواهند كرد ولي چين و هند جدي‌ترين قدرت‌هايي خواهند بود كه توان آمريكا در فضا را به شكل جدي و با توسعه صنعت فضايي خود به چالش خواهند كشيد.


[size=x-small]منبع: www.Avia.ir , www.hamshahrionline.ir
لینک اصلی[/size]